Petrokimya sektöründe normalleşme sinyalleri güçleniyor

Analize göre, 19 Haziran itibarıyla ortalama Etilen-Nafta makası ABD ile İran arasındaki iyimser havanın etkisiyle bir önceki haftaya göre yüzde 44 gerileyerek 182 dolar seviyesine düştü. Böylece makas, savaş öncesi fiyatlama seviyelerine yaklaşmış oldu.

Arz tarafında toparlanmaya işaret eden gelişmelerin dikkat çektiğini vurguladı. ABD Hazine Bakanlığı'nın İran petrolü ve petrokimya ürünlerinin üretimi, teslimatı ve satışına 21 Ağustos'a kadar izin vermesi, İran'da savaş nedeniyle devre dışı kalan petrokimya tesislerinin yaklaşık yüzde 89'unun yeniden faaliyete geçirilmesi ve Kuveyt'in savaş sonrası ilk nafta ihalesini açması, arz görünümünü destekleyen başlıca unsurlar arasında gösterildi.

Analizde, normalleşme sürecinin kademeli ilerleyeceğine dikkat çekildi. ICIS'in değerlendirmesine göre fiyatların, barış ortamının korunması halinde 2027 yılı Ocak ayına kadar normalleşmesini sürdürmesi beklenirken, çatışmalarda zarar gören tesislerin yeniden tam kapasiteyle devreye alınmasının 12 ila 18 ay sürebileceği öngörülüyor.

Sektörün yeniden yapılanma sürecine de vurgu yapıldı. Japonya ve Güney Kore'nin marj baskıları ve hammadde tedarikindeki değişimler nedeniyle kapasite azaltımına yöneldiği belirtilirken, Japonya'nın etilen kapasitesinin yüzde 25'ten fazlasını 2028 yılına kadar devre dışı bırakmasının planlandığı, Güney Kore'nin ise yüzde 20 ila 28 arasında kapasite azaltımı hedeflediği ifade edildi.

Öte yandan Çin'in hammadde çeşitliliği sayesinde bölgesel krizden daha sınırlı etkilendiği ve küresel petrokimya sektöründeki liderliğini güçlendirdiği kaydedildi. Brezilyalı petrokimya şirketi Braskem'in ise fiyatlardaki gerilemeye rağmen üretim artışını sürdürerek oluşan fırsatlardan yararlanmayı hedeflediği aktarıldı. Irak'ın da Suriye üzerinden ham petrol ve nafta ihracatını genişletme kararı aldığı hatırlatıldı.

Analizde ayrıca Japonya'nın enerji güvenliğini artırmak amacıyla atık plastikleri yeniden hammaddeye dönüştüren kimyasal geri dönüşüm tesislerini ticari faaliyete geçirdiği, nafta bazlı ürünlerde yaşanan tedarik sıkıntılarını hafifletmeye yönelik yeni uygulamalar başlattığı belirtildi. Avrupa Birliği'nin temel petrokimya sektörünün ise yüksek enerji maliyetleri, küresel pazar payı kaybı ve tesis kapanma riskleriyle karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Marbaş Menkul değerlendirmesinde, Etilen-Nafta makasının savaş öncesi seviyelere gerilemesine rağmen ürün fiyatlarının görece yüksek seyrini koruduğu belirtilerek, barış süreciyle birlikte sektördeki rekabet dengelerinin yeniden şekillendiği vurgulandı. Analizde, ikinci çeyrek finansal sonuçlarının ilk çeyreğe kıyasla daha güçlü gelmesinin beklendiği kaydedildi.